از یک سالن ورزشی در ماساچوست تا محبوبترین ورزش سالنی جهان
بسکتبال در دسامبر سال ۱۸۹۱ توسط دکتر جیمز نیسمیث، مربی تربیت بدنی کاناداییتبار در مدرسه بینالمللی YMCA در اسپرینگفیلد ماساچوست اختراع شد.
نیسمیث به دنبال ورزشی بود که در فصل زمستان و داخل سالن قابل انجام باشد و در عین حال خشن نباشد. او ۱۳ قانون اولیه را نوشت و از سبدهای هلو به عنوان حلقه استفاده کرد. اولین بازی با ۹ بازیکن در هر تیم برگزار شد.
بسکتبال خیلی سریع محبوب شد. در سال ۱۸۹۳ اولین مسابقه بینالمللی برگزار شد و تا اوایل قرن بیستم به اروپا و آسیا نیز راه یافت.
بسکتبال در دهه ۱۳۱۰ خورشیدی وارد ایران شد. اولین تیمها در تهران و توسط مدرسهها و باشگاهها شکل گرفتند.
فدراسیون بسکتبال ایران در سال ۱۳۲۴ تأسیس شد و تیم ملی مردان ایران در مسابقات آسیایی و جهانی حضور داشته است. در سالهای اخیر تیم ملی زنان نیز پیشرفت چشمگیری داشته است.
از بازیکنان برجسته ایرانی میتوان به حامد حدادی (اولین بازیکن ایرانی در NBA)، صمد نیکخواه بهرامی و مهرام اشاره کرد.
از دهه ۱۹۸۰ به بعد با ظهور ستارگانی مانند مایکل جردن، بسکتبال به یک پدیده فرهنگی جهانی تبدیل شد. امروزه NBA پرطرفدارترین لیگ ورزشی در بسیاری از کشورهاست و بسکتبال پس از فوتبال، دومین ورزش محبوب جهان محسوب میشود.
قوانین به مرور زمان تغییر کردهاند (مثل معرفی خط سهامتیازی در ۱۹۷۹ و قوانین دفاعی جدید) تا بازی جذابتر و سریعتر شود.
ترکیب سرعت، مهارت فردی، کار تیمی و هیجان لحظهای باعث شد بسکتبال از یک بازی سالنی ساده به پدیدهای جهانی تبدیل شود. تلویزیون، ستارههایی مثل جردن و گسترش لیگهای حرفهای نقش بزرگی داشتند.
امروزه میلیونها نفر در سراسر جهان این ورزش را بازی یا دنبال میکنند و فرهنگ خیابانی، مد و موسیقی هم با آن گره خورده است.