قوانین بسکتبال

راهنمای کامل و با جزئیات قوانین رسمی FIBA و تفاوت‌های مهم با NBA

ابعاد زمین، حلقه و توپ

زمین بسکتبال مستطیل‌شکل است. در قوانین FIBA طول زمین ۲۸ متر و عرض آن ۱۵ متر است. در NBA طول حدود ۲۸٫۶۵ متر (۹۴ فوت) و عرض ۱۵٫۲۴ متر است. خط میانی زمین را به دو نیمه مساوی تقسیم می‌کند.

ارتفاع لبه بالای حلقه از سطح زمین دقیقاً ۳٫۰۵ متر است. قطر داخلی حلقه ۴۵ سانتی‌متر است و تخته (بک‌بورد) معمولاً ۱٫۸۰ متر عرض و ۱٫۰۵ متر ارتفاع دارد. منطقه رنگی (پینت) در FIBA به شکل ذوزنقه و در NBA مستطیلی است.

توپ رسمی اندازه ۷ برای آقایان (محیط حدود ۷۵ سانتی‌متر و وزن حدود ۶۲۰ تا ۶۵۰ گرم) و اندازه ۶ برای بانوان است. سطح توپ باید اصطکاک مناسب برای دریبل و شوت داشته باشد.

زمان بازی و ساختار مسابقه

در FIBA بازی به ۴ کوارتر ۱۰ دقیقه‌ای تقسیم می‌شود. در NBA هر کوارتر ۱۲ دقیقه است. بین کوارتر اول و دوم و بین کوارتر سوم و چهارم معمولاً ۲ دقیقه استراحت وجود دارد. بین دو نیمه (نیمه اول و دوم) ۱۰ تا ۱۵ دقیقه استراحت رسمی در نظر گرفته می‌شود.

اگر در پایان وقت قانونی نتیجه مساوی باشد، وقت‌های اضافی ۵ دقیقه‌ای برگزار می‌شود تا یکی از تیم‌ها برنده شود. ساعت بازی فقط وقتی توپ در جریان بازی است جلو می‌رود و در زمان توقف‌ها (خطا، اوت، تایم‌اوت و…) متوقف می‌شود.

شات‌کلاک (زمان حمله) ۲۴ ثانیه است. تیم مالک توپ باید حداکثر تا ۲۴ ثانیه اقدام به شوت کند که حداقل به حلقه برخورد کند؛ در غیر این صورت توپ به حریف واگذار می‌شود. در برخی شرایط خاص (مثل ریباند تهاجمی) شات‌کلاک ریست یا تنظیم می‌شود.

حرکت با توپ: دریبل، تراولینگ و دابل‌دریبل

دریبل: بازیکن با ضربات متوالی دست به توپ روی زمین حرکت می‌کند. بعد از گرفتن توپ با دو دست، دیگر نمی‌تواند دوباره دریبل را شروع کند مگر توپ را به هم‌تیمی پاس داده باشد یا شوت زده باشد.

تراولینگ (Traveling): اگر بازیکن بدون دریبل بیش از حد مجاز قدم بردارد (معمولاً بیش از دو قدم بعد از گرفتن توپ یا پایان دریبل) تخلف تراولینگ اعلام می‌شود و توپ به تیم مقابل می‌رسد.

دابل‌دریبل: شروع دوباره دریبل پس از توقف کامل دریبل، یا دریبل همزمان با دو دست، تخلف است.

قانون ۳ ثانیه: بازیکن تهاجمی نمی‌تواند بیش از ۳ ثانیه متوالی در منطقه رنگی حریف بماند در حالی که تیمش مالک توپ است. این قانون برای جلوگیری از تجمع زیر حلقه وضع شده است.

۸ ثانیه: تیم پس از به‌دست آوردن توپ در نیمه خودی، حداکثر ۸ ثانیه فرصت دارد توپ را از خط میانی عبور دهد.

۵ ثانیه: در پرتاب آزاد و در برخی موقعیت‌های پرتاب توپ به داخل، محدودیت ۵ ثانیه‌ای وجود دارد.

خطاها و تخلفات

خطای شخصی: تماس غیرقانونی با بدن حریف (هل دادن، نگه داشتن، ضربه و…). بسته به موقعیت ممکن است پرتاب آزاد یا فقط مالکیت توپ به تیم مقابل داده شود.

خطای فنی: برای رفتار غیرورزشی، اعتراض شدید به داور، تأخیر عمدی یا حرکات ناشایست اعلام می‌شود و معمولاً یک یا دو پرتاب آزاد به همراه مالکیت توپ برای حریف دارد.

خطای عمدی / فلگرنت: تماس خشن و خطرناک که ممکن است به اخراج منجر شود.

در FIBA بازیکن با ۵ خطا از بازی اخراج می‌شود؛ در NBA با ۶ خطا. تیم‌ها نیز پس از تعداد مشخصی خطای تیمی در هر کوارتر وارد وضعیت «بونوس» می‌شوند و خطاهای بعدی معمولاً با پرتاب آزاد جریمه می‌شوند.

گوآلتندینگ: مداخله غیرقانونی در توپ در حالی که در مسیر فرود به سمت حلقه است یا روی لبه حلقه قرار دارد. می‌تواند منجر به احتساب امتیاز یا واگذاری توپ شود.

امتیازدهی

  • شوت از داخل قوس سه‌امتیازی: ۲ امتیاز
  • شوت از پشت قوس سه‌امتیازی: ۳ امتیاز
  • هر پرتاب آزاد (پنالتی): ۱ امتیاز

فاصله خط سه‌امتیازی در NBA کمی بیشتر از FIBA است. اگر بازیکن هنگام شوت خطا ببیند و توپ گل شود، امتیاز ثبت می‌شود و پرتاب آزاد اضافی هم ممکن است تعلق بگیرد.

تفاوت‌های مهم FIBA و NBA

  • زمان کوارتر: ۱۰ دقیقه (FIBA) در مقابل ۱۲ دقیقه (NBA)
  • تعداد خطا برای اخراج: ۵ در مقابل ۶
  • شکل منطقه رنگی: ذوزنقه‌ای در مقابل مستطیلی
  • فاصله خط سه‌امتیازی: کمی متفاوت
  • قوانین دفاع منطقه و تفسیر برخی تماس‌ها ممکن است فرق کند
  • طول فصل و ساختار پلی‌آف کاملاً متفاوت است

آشنایی با این تفاوت‌ها برای دنبال کردن مسابقات بین‌المللی و NBA ضروری است؛ چون یک حرکت مشابه ممکن است در دو لیگ حکم متفاوتی داشته باشد.

تعداد بازیکنان، تعویض و تایم‌اوت

هر تیم در زمین با ۵ بازیکن بازی می‌کند. تعداد بازیکنان ذخیره محدود است و تعویض‌ها در توقف‌های بازی انجام می‌شود. مربی یا بازیکن می‌تواند در شرایط مشخص تایم‌اوت درخواست کند. تعداد تایم‌اوت‌ها در هر نیمه/بازی محدود است و استفاده هوشمندانه از آن‌ها بخش مهمی از استراتژی است.

نکته پایانی

قوانین بسکتبال برای حفظ تعادل بین سرعت، مهارت و ایمنی نوشته شده‌اند. یادگیری دقیق آن‌ها هم تماشای مسابقه را لذت‌بخش‌تر می‌کند و هم برای بازی کردن ضروری است. برای تثبیت مطالب، صفحه آزمون را هم امتحان کنید.